Wojna polsko-bolszewicka

23.11.2019

W Szkocji odsłonięto nagrobek gen. Mikołaja Osikowskiego – uczestnika Bitwy Warszawskiej

Uroczystość odsłonięcia nagrobka generała Mikołaja Osikowskiego w Kirkcaldy. Fot. Konsulat Generalny RP w Edynburgu Uroczystość odsłonięcia nagrobka generała Mikołaja Osikowskiego w Kirkcaldy. Fot. Konsulat Generalny RP w Edynburgu

Nagrobek generała Mikołaja Osikowskiego, oficera armii gen. Józefa Hallera i uczestnika wojny polsko-bolszewickiej, który przez prawie 70 lat spoczywał w bezimiennym grobie, odsłonięto w sobotę w szkockiej miejscowości Kirkcaldy.

Postawienie nagrobka gen. Osikowskiego było możliwe dzięki wspólnym wysiłkom Instytutu Pamięci Narodowej, Konsulatu Generalnego RP w Edynburgu oraz władz hrabstwa Fife.

CZYTAJ TAKŻE

"Cieszę się, że po latach starań licznych osób i instytucji gen. Mikołaj Osikowski, wielokrotnie dekorowany uczestnik Bitwy Warszawskiej i mieszkaniec miasta Kirkcaldy, zostaje wreszcie uhonorowany w należny sposób. Jest on jednym z wielu polskich żołnierzy, którzy po wojnie, nie mogąc powrócić do Polski, osiedlili się w Szkocji i stali się filarem mocnych polsko-szkockich relacji, trwających po dziś dzień" - powiedział podczas uroczystości na cmentarzu Hayfield Cemetary w Kirkcaldy ambasador RP w Wielkiej Brytanii Arkady Rzegocki.

"Jednocześnie jego wysiłki wojenne nigdy nie zostały upamiętnione w Kirkcaldy. Odsłaniając nagrobek, oddajemy hołd temu cichemu bohaterowi, który narażał swoje życie w walce za Ojczyznę. Wierzę, że dzięki temu, miejscowa, oraz szersza brytyjska, społeczność pozna historię tego wyjątkowego człowieka i będzie go traktowała jako jednego ze swoich wybitnych mieszkańców" - dodał ambasador.

Urodzony w 1873 r. w Skierniewicach Mikołaj Osikowski w 1892 r. wstąpił do armii carskiej. W latach 1918-19 był oficerem Armii Polskiej we Francji. Do kraju przybył na czele 1. Dywizji Strzelców Polskich. W lipcu 1919 r. został zastępcą dowódcy piechoty 2. Dywizji Strzelców Polskich, a we wrześniu 1919 r. dowódcą XXI Brygady Piechoty.

CZYTAJ TAKŻE

Był uczestnikiem wojny polsko-bolszewickiej. 12 sierpnia 1920 r. objął dowództwo Grupy Dolnej Wisły, w nocy z 18 na 19 sierpnia 1920 r. walczył z wojskami bolszewickimi w Płocku, a od 20 września 1920 r. dowodził Dywizją Litewsko-Białoruską. We wrześniu 1921 r. został dowódcą 29 Dywizji Piechoty w Grodnie. W maju 1922 r. został generałem brygady. Po przejściu w stan spoczynku w 1923 r. zamieszkał na Wileńszczyźnie. Po kampanii wrześniowej 1939 r. przedostał się do Francji, a następnie do Wielkiej Brytanii gdzie przebywał w Stacji Zbornej Oficerów Rezerwy w Rothsay. Po zakończeniu wojny pozostał w Szkocji, gdzie zmarł w Kirkclady w 1950 r.

Gen. Osikowski otrzymał Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari, Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski, Krzyż Niepodległości. Czterokrotnie został odznaczony Krzyżem Walecznych, dwukrotnie – Złotym Krzyżem Zasługi oraz Medalem Międzysojuszniczym „Médaille Interalliée”.

Jak mówił w rozmowie z PAP Adam Siwek, dyrektor Biura Upamiętniania Walk i Męczeństwa w IPN, przygotowania do postawienia nagrobka gen. Osikowskiego trwały około roku. "Na informację o tym zapomnianym, nieoznaczonym grobie trafiliśmy w internecie, na forach używanych przez Polaków mieszkających w Szkocji. Okazało się, że jest tutaj pochowany generał Wojska Polskiego, kawaler Virtuti Militari, a jego grób nie jest w żaden sposób oznaczony. Więc było dla nas oczywiste, żeby podjąć starania, by ten grób odpowiednio urządzić; by pojawiła się tablica pamiątkowa z pełną informacją o zasługach generała" - powiedział.

CZYTAJ TAKŻE

Wyjaśnił on, że sytuację komplikował fakt, że w tym nieoznaczonym grobie gen. Osikowski nie spoczywał sam, lecz było tam jeszcze ciało majora Wojska Polskiego, drugiego żołnierza Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, a także - z niewiadomych powodów - szkockiego dziecka. Wszystkich ich wspomniano na odsłoniętym nagrobku.

Adam Siwek zaapelował też, by zgłaszać do IPN wszystkie przypadki zapomnianych czy zagrożonych likwidacją grobów polskich weteranów.

W odsłonięciu nagrobka, oprócz ambasadora Rzegockiego i dyr. Siwka, wzięli udział także konsul generalny RP w Edynburgu Ireneusz Truszkowski, marszałek województwa kujawsko-pomorskiego Piotr Całbecki, zastępca prezesa IPN Jan Baster, władze hrabstwa Fife oraz rodzina gen. Osikowskiego.

To już kolejna inicjatywa w Szkocji upamiętniająca polskich żołnierzy. W zeszłym roku, przy okazji 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości, w Edynburgu odsłonięto pomnik gen. Stanisława Maczka.

Z Londynu Bartłomiej Niedziński (PAP)

bjn/ mal/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL