Rok 1968

12.09.2018

Wieniec od prezydenta Andrzeja Dudy przy pomniku Ryszarda Siwca

Wieniec od prezydenta Andrzeja Dudy przy pomniku upamiętniającym Ryszarda Siwca, który w proteście przeciwko inwazji wojsk państw Układu Warszawskiego na Czechosłowację dokonał samospalenia, złożył w środę podsekretarz stanu w Kancelarii Prezydenta Wojciech Kolarski. Pomnik, pod którym złożono wieniec w imieniu prezydenta Dudy, zlokalizowany jest niedaleko Stadionu Narodowego w Warszawie.

To tam na ówczesnym Stadionie Dziesięciolecia Ryszard Siwiec (1909-68) oblał się rozpuszczalnikiem i podpalił 8 września 1968 r. Był filozofem, absolwentem Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, w czasie wojny żołnierzem AK, a po jej zakończeniu księgowym w Przemyślu.

Po inwazji wojsk Układu Warszawskiego na Czechosłowację w 1968 r. sporządził testament, nagrał na taśmę magnetofonową przesłanie zaczynające się od słów: "Ludzie, w których może jeszcze tkwi iskierka ludzkości, uczuć ludzkich, opamiętajcie się! Usłyszcie mój krzyk..." i przyjechał do Warszawy.

Na trybunie stadionu podczas odbywających się wtedy centralnych dożynek z udziałem I sekretarza PZPR Władysława Gomułki, premiera Józefa Cyrankiewicza i stutysięcznej publiczności dokonał aktu samospalenia. Chwilę wcześniej rozrzucił w tłumie antyradzieckie ulotki.

Nie przeżył dramatycznego czynu. Zmarł 12 września 1968 r. w szpitalu w wyniku oparzeń. Spoczął na cmentarzu w Przemyślu.

Protest przeszedł w kraju bez echa, podległe reżimowi media nie zamieściły na ten temat nawet wzmianki. Pierwszą wiadomość samospaleniu Siwca można było usłyszeć na antenie sekcji polskiej Radia Wolna Europa dopiero w kwietniu 1969 r. Osobom obserwującym zdarzenie na Stadionie Dziesięciolecia funkcjonariusze SB przekazali wersję o chorobie psychicznej Siwca.

Pamięć Ryszarda Siwca uczczono po 1989 r. zarówno w Polsce, jak i w Czechach i Słowacji. W Przemyślu jest most jego imienia, w Pradze postawiono mu pomnik i nazwano jego imieniem ulicę. Pośmiertnie przyznano Ryszardowi Siwcowi odznaczenia państwowe. W maju 2012 r. przed Stadionem Narodowym w Warszawie został odsłonięty jego pomnik.(PAP)

autorka: Nadia Senkowska

nak/ wj/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL