Kultura i sztuka po 1989 roku

20.01.2019

Zmarł węgierski producent filmowy Andy Vajna

Węgierski producent filmowy i pełnomocnik rządu ds. rozwoju narodowego przemysłu filmowego Andy Vajna zmarł w wieku 74 lat po długiej chorobie w swym domu w Budapeszcie – poinformował w niedzielę Węgierski Narodowy Fundusz Filmowy (MNF).

Premier Viktor Orban napisał na Facebooku po śmierci Vajny, że był on największym węgierskim producentem filmowym. „Hasta la vista, Andy! Dziękuję za wszystko, przyjacielu!” – napisał Orban, zamieszczając zdjęcie, na którym siedzą obaj przy stoliku kawiarnianym.

Vajna urodził się w 1944 r. w Budapeszcie. W 1956 r. z pomocą Czerwonego Krzyża dostał się do Kanady, po czym osiadł w Kalifornii.

W 1976 r. założył z Libańczykiem Mario Kassarem studio filmowe Carolco Pictures, które ma na swoim koncie takie hity jak „Rambo III” z Sylvestrem Stallone, „Terminator II” z Arnoldem Schwarzeneggerem czy „Nagi instynkt” z Sharon Stone, ale także np. „Pozytywkę” z Jessicą Lange i „Harry Angel” z Mickey'm Rourke.

Kolejne założone przez niego studio Cinergi Pictures nakręciło następne znane tytuły: „Tombstone” z Kurtem Russellem i Valem Kilmerem, „Szklaną Pułapkę III” z Bruce’em Willisem czy „Nixona” Olivera Stone’a z Anthonym Hopkinsem w roli głównej.

W 2011 r. Vajna został powołany przez rząd Orbana na stanowisko pełnomocnika rządu ds. rozwoju narodowego przemysłu filmowego.

MNF podkreślił w komunikacie, że Vajna nigdy nie zapomniał o swych węgierskich korzeniach i o węgierskim kinie. „Od 2011 r. jako pełnomocnik rządu twardą ręką działał na rzecz węgierskiej branży filmowej, a pod jego kierownictwem film węgierski znalazł się ponownie w światowej czołówce” - podkreślono.

Z nazwiskiem Vajny łączy się też powstanie samego Narodowego Funduszu Filmowego. Zasiadał w powołanej przez Fundusz komisji rozstrzygającej konkursy na dofinansowanie filmów, która wsparła m.in. takie słynne produkcje jak oscarowy „Syn Szawła” Laszlo Nemesa Jelesa czy „Dusza i ciało” Ildiko Enyedi, laureata Złotego Niedźwiedzia na Berlinale.

Jak podkreślił Fundusz, Vajna odegrał niezaprzeczalną rolę w ożywieniu węgierskiego przemysłu filmowego. W okresie pełnienia przezeń funkcji pełnomocnika rządu liczba wyprodukowanych węgierskich filmów wzrosła 5-krotnie.

Dysponujący szerokimi kontaktami w świecie filmu Vajna stworzył na Węgrzech studio animacyjne 3D DIGIC Pictures, w którym wykonano m.in. efekty specjalne do „Terminatora 3”, a także był współwłaścicielem nowoczesnego studia filmowego Korda, dzięki któremu do Budapesztu zaczęły ściągać na zdjęcia najsłynniejsze gwiazdy filmowe. Właśnie w tym studiu kręcono m.in. "Marsjanina" Ridleya Scotta z Mattem Damonem czy film "Blade Runner 2049" Denisa Villeneuve’a z Ryanem Goslingiem.

Z Budapesztu Małgorzata Wyrzykowska (PAP)

mw/ akl/

Wszelkie materiały (w szczególności depesze agencyjne, zdjęcia, grafiki, filmy) zamieszczone w niniejszym Portalu chronione są przepisami ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o ochronie baz danych. Materiały te mogą być wykorzystywane wyłącznie na postawie stosownych umów licencyjnych. Jakiekolwiek ich wykorzystywanie przez użytkowników Portalu, poza przewidzianymi przez przepisy prawa wyjątkami, w szczególności dozwolonym użytkiem osobistym, bez ważnej umowy licencyjnej jest zabronione.
Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL