Daty

Kalendarz historyczny

1.1

  • 1995 / 25 LAT TEMU

    Monety 2 zł. Fot. PAP/L. Szymański

    Przeprowadzono denominację złotego; 10 tys. starych złotych zastąpił jeden nowy złoty; zarówno stare jak i nowe złote obowiązywały jeszcze przez dwa lata, do końca 1996 r.

  • 1925 / 95 LAT TEMU

    Obrona Poczty Gdańskiej. 01.09.1939. Fot. PAP/CAF/Archiwum

    W Wolnym Mieście Gdańsk otwarty został Polski Urząd Pocztowy; we wrześniu 1939 r. był bohatersko broniony przed atakiem Niemców.

  • 2017 / 3 LATA TEMU

    W Warszawie zmarł Bogdan Tuszyński, dziennikarz sportowy, sprawozdawca radiowy i telewizyjny, historyk prasy i sportu.

  • 2017 / 3 LATA TEMU

    Weszła w życie ustawa powołująca Wojska Obrony Terytorialnej.

  • 2009 / 11 LAT TEMU

    W Krakowie zmarł Henryk Halkowski, historyk, dziennikarz, znawca i popularyzator historii krakowskich Żydów.

  • 2002 / 18 LAT TEMU

    W części państw Unii Europejskiej wprowadzono do obiegu wspólną walutę – euro.

  • 1999 / 21 LAT TEMU

    Drukowanie nowych map podziału administracyjnego Polski. 08.1998. Fot. PAP/T. Gzell

    Weszła w życie reforma administracyjna państwa, rozpoczęto także wdrażanie reformy ochrony zdrowia i reformy emerytalnej.

  • 1999 / 21 LAT TEMU

    Stanisław Hadyna. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Krakowie zmarł Stanisław Hadyna, kompozytor, dyrygent, pisarz, założyciel i wieloletni kierownik Państwowego Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”.

  • 1995 / 25 LAT TEMU

    Powstała Światowa Organizacja Handlu (WTO).

  • 1994 / 26 LAT TEMU

    Ryszarda Hanin. Fot. PAP/CAF

    W Świdrze pod Warszawą zmarła Ryszarda Hanin, aktorka, wystąpiła m.in. w filmach „Zapamiętaj imię swoje”, „Jeszcze tylko ten las”, „Noce i dnie” oraz serialu „Polskie drogi”.

  • 1993 / 27 LAT TEMU

    Wprowadzono pełną unię celną w ramach Wspólnoty Europejskiej.

  • 1993 / 27 LAT TEMU

    Premier Republiki Czeskiej Vaclav Klaus. Fot. PAP/J. Mazur

    Zgodnie z ustawą Zgromadzenia Federalnego o likwidacji państwa czechosłowackiego powstały dwa odrębne państwa: Republika Czeska i Republika Słowacka.

  • 1991 / 29 LAT TEMU

    W Poznaniu zmarła Ada Rusowicz, piosenkarka, wokalistka zespołu Niebiesko-Czarni.

  • 1989 / 31 LAT TEMU

    Pierwszy dzień sprzedaży benzyny podczas stanu wojennego. 1 II 1982 r. Fot. PAP/CAF/M. Broniarek

    Zniesiono kartki na benzynę, asygnaty na samochody i reglamentację węgla dla odbiorców indywidualnych.

  • 1988 / 32 LATA TEMU

    Władze PRL ostatecznie zakończyły zagłuszanie Radia Wolna Europa.

  • 1981 / 39 LAT TEMU

    Prof. Kazimierz Michałowski. Fot. PAP/J. Morek; J. Rosikoń

    W Warszawie zmarł prof. Kazimierz Michałowski, archeolog, egiptolog, historyk sztuki; w 1937 roku został kierownikiem pierwszej polskiej ekspedycji badawczej w Egipcie; dzięki wykopaliskom jego zespołu powstała galeria sztuki egipskiej w Muzeum Narodowym w Warszawie; twórca szkoły archeologii śródziemnomorskiej na UW.

  • 1979 / 41 LAT TEMU

    Bolesław Piasecki. Fot. PAP/D. Gładysz

    W Warszawie zmarł Bolesław Piasecki, w latach trzydziestych jeden z przywódców Obozu Narodowo-Radykalnego, twórca ONR-Falanga. W czasie wojny komendant Konfederacji Narodu (1941–1944). Po aresztowaniu przez NKWD rozpoczął współpracę z władzami komunistycznymi. Przewodniczący Stowarzyszenia „PAX”, członek Rady Państwa (1971–1979).

  • 1977 / 43 LATA TEMU

    Vaclav Havel. Fot. PAP/EPA

    W Czechosłowacji ogłoszona została „Karta 77” – deklaracja w obronie praw człowieka skierowana do władz komunistycznych. Pierwszymi rzecznikami Karty byli Jan Patočka, Václav Havel oraz Jiři Hajek.

  • 1974 / 46 LAT TEMU

    Postała Centralna Wytwórnia Filmów i Programów Telewizyjnych „Poltel”.

  • 1973 / 47 LAT TEMU

    W wyniku połączenia Robotniczej Spółdzielni Wydawniczej „Prasa”, wydawnictwa Książka i Wiedza oraz Przedsiębiorstwa Upowszechniania Prasy i Książki „Ruch” powstał koncern RSW „Prasa-Książka-Ruch”.

  • 1973 / 47 LAT TEMU

    W Polsce wprowadzono system kodów pocztowych.

  • 1972 / 48 LAT TEMU

    Weszło w życie porozumienie o otwarciu granic pomiędzy PRL a NRD dla bezwizowego i bezpaszportowego ruchu turystycznego.

  • 1972 / 48 LAT TEMU

    Powstały zespoły filmowe: Panorama, Pryzmat, Silesia, X.

  • 1967 / 53 LATA TEMU

    Scena z filmu "Małżenstwo z rozsądku". Fot. PAP/CAF

    Premiera filmu „Małżeństwo z rozsądku” w reżyserii Stanisława Barei.

  • 1965 / 55 LAT TEMU

    Wszedł w życie Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

  • 1958 / 62 LATA TEMU

    Powstało Studio Miniatur Filmowych.

  • 1957 / 63 LATA TEMU

    W Stargardzie Szczecińskim urodziła się Ewa Kasprzyk, aktorka, przez wiele lat związana z Teatrem Wybrzeże w Gdańsku, a od 2000 r. z Teatrem Kwadrat w Warszawie; znana m.in. z filmów „Dziewczęta z Nowolipek” i „Kogel-mogel” oraz serialu „Złotopolscy”.

  • 1956 / 64 LATA TEMU

    W Tuszynie powstało Studio Filmów Lalkowych, późniejsze Studio Filmowe Se-Ma-For.

  • 1953 / 67 LAT TEMU

    W Zwierzynie w woj. lubuskim urodził się Zenon Plech, żużlowiec, srebrny i brązowy medalista indywidualnych mistrzostw świata.

  • 1953 / 67 LAT TEMU

    W Katowicach zmarł Ludomir Różycki, kompozytor, dyrygent, pedagog.

  • 1952 / 68 LAT TEMU

    Powołano Centralny Urząd Kinematografii.

  • 1946 / 74 LATA TEMU

    Wszedł w życie dekret Krajowej Rady Narodowej z 25 września 1945 r. o nowym prawie małżeńskim.

  • 1944 / 76 LAT TEMU

    Michał Rola-Żymierski. Fot. PAP/CAF/J. Baranowski

    Dekretem Krajowej Rady Narodowej utworzono Armię Ludową, jej dowódcą mianowany został Michał Żymierski.

  • 1944 / 76 LAT TEMU

    Teresa Torańska. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Wołkowysku urodziła się Teresa Torańska, dziennikarka i pisarka, współpracowniczka tygodnika „Kultura” oraz „Kultury” paryskiej. Autorka wielu wywiadów, m.in. z komunistycznymi działaczami, przeprowadzonymi podczas stanu wojennego.

  • 1944 / 76 LAT TEMU

    W Warszawie urodził się Zdzisław Ambroziak, siatkarz, dziennikarz sportowy.

  • 1943 / 77 LAT TEMU

    W Warszawie urodził się Wojciech Wójcik, reżyser, autor filmów „Karate po polsku”, „Trójkąt Bermudzki” oraz seriali „Ekstradycja” i „Sfora”.

  • 1943 / 77 LAT TEMU

    Alan Starski. Fot. PAP/P. Kopczyński

    W Warszawie urodził się Allan Starski, scenograf filmowy; w 1993 r. wraz ze scenografką Ewą Braun został laureatem Oscara za scenografię do filmu „Lista Schindlera” w reżyserii Stevena Spielberga.

  • 1940 / 80 LAT TEMU

    W Trembowli urodziła się Joanna Jędryka, aktorka filmowa.

  • 1938 / 82 LATA TEMU

    W Malicach urodził się Józef Skwark, aktor teatralny, odtwórca roli Adama Cisowskiego w ekranizacji powieści Kornela Makuszyńskiego „Szatan z VIII klasy” w reżyserii Marii Kaniewskiej (1960).

  • 1938 / 82 LATA TEMU

    Premiera filmu Józefa Lejtesa „Kościuszko pod Racławicami”.

  • 1937 / 83 LATA TEMU

    W Płocku urodził się Adam Wiśniewski-Snerg, pisarz science fiction, pierwowzór postaci Sneera w powieści „Limes Inferior” Janusza A. Zajdla.

  • 1937 / 83 LATA TEMU

    Janusz Michałowski. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    W Augustowie urodził się Janusz Michałowski, aktor, wystąpił m.in. w serialach „Mistrz i Małgorzata” oraz „Boża podszewka”.

  • 1933 / 87 LAT TEMU

    W Międzyrzecu Podlaskim urodził się Mieczysław Kalenik, aktor, znany m.in. z roli Zbyszka z Bogdańca w filmie „Krzyżacy” Aleksandra Forda.

  • 1930 / 90 LAT TEMU

    W Lublinie urodził się Henryk Kukier, bokser, trzykrotny olimpijczyk, mistrz Europy z 1953 roku.

  • 1929 / 91 LAT TEMU

    Zbigniew Nienacki. Fot. PAP/CAF/W. Rozmysłowicz

    W Łodzi urodził się Zbigniew Nienacki (właśc. Nowicki), pisarz, dziennikarz, autor m.in. cyklu powieści przygodowych o Panu Samochodziku.

  • 1922 / 98 LAT TEMU

    Marek Edelman. Fot. PAP/CAF

    W Homlu w rodzinie żydowskiej związanej z Bundem urodził się Marek Edelman, ostatni przywódca Powstania w Getcie Warszawskim, uczestnik Powstania Warszawskiego; po wojnie kardiolog, opozycjonista, działacz Komitetu Obrony Robotników.; dokładna data urodzin nie jest znana, przyjęto, że przyszedł na świat 1 stycznia 1922 r.

  • 1922 / 98 LAT TEMU

    We Lwowie urodził się Andrzej Hiolski, śpiewak operowy, baryton.

  • 1917 / 103 LATA TEMU

    Urodziła się Iza Bieżuńska-Małowist, historyk.

  • 1917 / 103 LATA TEMU

    Erwin Axer. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Wiedniu urodził się Erwin Axer, reżyser teatralny, eseista, pedagog; jeden z największych twórców powojennego teatru; wieloletni dyrektor warszawskiego Teatru Współczesnego.

  • 1917 / 103 LATA TEMU

    W Kamionce pod Ropczycami urodził się Wilhelm Mach, krytyk literacki, prozaik.

  • 1915 / 105 LAT TEMU

    Józef Światło. Źródło: IPN

    We wsi Medyn koło Zbaraża urodził się Józef Światło, właściwie Izaak Fleischfarb, działacz komunistyczny, w latach 1951–1953 wicedyrektor X Departamentu Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego; w grudniu 1953 r. na terenie Berlina Zachodniego zwrócił się do władz amerykańskich o azyl polityczny; występował w cyklu audycji Radia Wolna Europa „Za kulisami partii i bezpieki”, demaskując stalinowski aparat władzy.

  • 1910 / 110 LAT TEMU

    We Lwowie urodził się Marian Eile, dziennikarz, satyryk; twórca tygodnika „Przekrój” i jego redaktor naczelny (1945–1969).

  • 1909 / 111 LAT TEMU

    Stepan Bandera. Źródło: Wikimedia Commons

    We wsi Uhrynów Stary niedaleko Kałusza urodził się Stepan Bandera, przywódca Organizacji Ukraińskich Nacjonalistów (OUN), współodpowiedzialny za zbrodnie dokonane przez Ukraińską Powstańczą Armię (UPA) na polskiej ludności na Wołyniu i w Galicji Wschodniej w latach 1943–1944.

  • 1909 / 111 LAT TEMU

    Fotografia Sylwestera Brauna z Powstania Warszawskiego - Prudential trafiony niemieckim pociskiem. Źródło: Wikimedia Commons

    W Warszawie urodził się Sylwester Braun, żołnierz Armii Krajowej, fotograf Powstania Warszawskiego.

  • 1905 / 115 LAT TEMU

    We Lwowie urodził się Stanisław Mazur, matematyk, współpracownik Stefana Banacha, jeden z twórców lwowskiej szkoły matematycznej.

  • 1893 / 127 LAT TEMU

    W Warszawie urodził się Mieczysław Krawicz, reżyser, scenarzysta i producent filmowy, autor m.in. filmów „Jadzia" (1936) i „Jego wielka miłość” (1936).

  • 1879 / 141 LAT TEMU

    Mieczysława Ćwiklińska. 1936 r. Fot. NAC

    W Lublinie urodziła się Mieczysława Ćwiklińska (z domu Trapszo), aktorka, śpiewaczka; wystąpiła m.in. w filmach „Czy Lucyna to dziewczyna?”, „Granica”, „Trędowata” i „Ulica graniczna”. 

  • 1876 / 144 LATA TEMU

    W Tarnowie urodziła się Dorota Kłuszyńska (z domu Pilcer) działaczka społeczna, feministka, członek Rady Naczelnej PPS i Rady Narodowej Księstwa Cieszyńskiego.

  • 1860 / 160 LAT TEMU

    Pierwszy polski znaczek pocztowy. Fot. PAP/R. Koszowski

    W Królestwie Polskim do obiegu wszedł pierwszy polski znaczek pocztowy – przedstawiał tarczę herbową z białym dwugłowym orłem na czerwonym tle i miał wartość 10 kopiejek.

  • 1848 / 172 LATA TEMU

    W wileńskim ratuszu odbyła się premiera dwuaktowej opery Stanisława Moniuszki „Halka”. Dziesięć lat później w Teatrze Wielkim w Warszawie odbyła się premiera tej samej opery w znanej do dziś wersji czteroaktowej.

  • 1836 / 184 LATA TEMU

    W Czerniawce Małej w powiecie berdyczowskim urodził się Zygmunt Padlewski, działacz niepodległościowy, członek Komitetu Centralnego Narodowego i stronnictwa „czerwonych”, naczelnik Warszawy w Powstaniu Styczniowym.

  • 1821 / 199 LAT TEMU

    Ukazało się pierwsze wydanie „Kurjera Warszawskiego”, gazety codziennej ukazującej się do 1939 roku.

  • 1799 / 221 LAT TEMU

    Andrzej Towiański - obraz Walentego Wańkowicza. Źródło: Wikimedia Commons

    W Antoszwińciach na Wileńszczyźnie urodził się Andrzej Towiański, filozof, reprezentant mesjanizmu polskiego, założyciel sekty religijnej, nazywanej Kołem Sprawy Bożej.

  • 1774 / 246 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Jan Jerzy Plersch, rzeźbiarz, autor prac m.in. na Zamku Królewskim w Warszawie, w pałacu w Wilanowie oraz w Ogrodzie Saskim.

  • 1467 / 553 LATA TEMU

    Zygmunt I Stary - poczet królów i książąt polskich Jana Matejki. Fot. PAP/Reprodukcja

    W Kozienicach urodził się przyszły król Polski Zygmunt I Stary, panujący w latach 1506–1548.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL