Daty

Kalendarz historyczny

17.1

  • 1945 / 75 LAT TEMU

    Ogrodzenie z drutu kolczastego b. niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. Fot. PAP/L. Szymański

    Początek Marszów Śmierci – uciekający przed Armią Czerwoną Niemcy ewakuowali pierwszą grupę więźniów KL Auschwitz do obozów położonych w głębi Rzeszy; podczas całej akcji zginęło co najmniej 9 tys. więźniów, a najprawdopodobniej około 15 tys.

  • 1920 / 100 LAT TEMU

    Gen. Józef Haller. Fot. NAC

    Wojsko Polskie rozpoczęło przejmowanie od Niemiec Pomorza Gdańskiego.

  • 2010 / 10 LAT TEMU

    Na Ukrainie odbyła się pierwsza tura wyborów prezydenckich, którą wygrał lider prorosyjskiej Partii Regionów Wiktor Janukowycz, uzyskując 35,32 proc. głosów; na drugim miejscu znalazła się premier Julia Tymoszenko, którą poparło 25,05 proc. głosujących.

  • 2004 / 16 LAT TEMU

    Czesław Niemen. Fot. PAP/CAF/M. Broniarek

    W Warszawie zmarł Czesław Niemen, jeden z najważniejszych wokalistów i muzyków polskich XX wieku; do jego największych przebojów należą „Sen o Warszawie”, „Pod papugami” i „Dziwny jest ten świat”.

  • 1996 / 24 LATA TEMU

    W Łodzi zmarł Aleksander Fogiel, aktor, reżyser, scenograf, dyrektor teatrów; zagrał m.in. w filmach "Baza ludzi umarłych", "Krzyż walecznych", "Krzyżacy", "Sami swoi", "Nie ma mocnych", "Kochaj albo rzuć".

  • 1988 / 32 LATA TEMU

    Papież Jan Paweł II. Fot. PAP/W. Kryński

    W Watykanie zorganizowano pierwszą w historii konferencję prasową papieża.

  • 1986 / 34 LATA TEMU

    W Warszawie rozpoczął obrady Światowy Kongres Intelektualistów „W obronie przyszłości pokoju”.

  • 1985 / 35 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł prof. Ludwik Bazylow, badacz dziejów Europy Wschodniej, autor wielu książek poświęconych historii Rosji.

  • 1985 / 35 LAT TEMU

    W Warszawie na Wybrzeżu Helskim odsłonięto pomnik „Kościuszkowców”.

  • 1982 / 38 LAT TEMU

    W Warszawie odbyło się pierwsze po ogłoszeniu stanu wojennego posiedzenie Komisji Wspólnej Rządu i Episkopatu.

  • 1982 / 38 LAT TEMU

    Stan wojenny: Polskie Radio wznowiło nadawanie II Programu.

  • 1980 / 40 LAT TEMU

    Zbigniew Romaszewski. Fot. PAP/T. Michalak

    Powstała Komisja Helsińska KSS KOR. W jej skład weszli: Ludwik Cohn, Edward Lipiński, Zbigniew Romaszewski i Aniela Steinsbergowa.

  • 1976 / 44 LATA TEMU

    W Warszawie zmarł Feliks Żukowski, aktor teatralny i filmowy, reżyser, więzień obozu koncentracyjnego Sachsenhausen-Oranienburg.

  • 1976 / 44 LATA TEMU

    Sejm uchwalił nową ordynację wyborczą, zgodnie z którą jedynie Front Jedności Narodowej uprawniony był do ustalania list kandydatów na posłów i radnych rad narodowych.

  • 1976 / 44 LATA TEMU

    W Warszawie zginął śmiercią samobójczą Adam Pawlikowski, aktor, dziennikarz, muzykolog; wystąpił m.in. w filmach Andrzeja Wajdy „Popiół i diament” oraz „Lotna” i „Rękopisie znalezionym w Saragossie” Wojciecha Jerzego Hasa.

  • 1976 / 44 LATA TEMU

    W Warszawie rozpoczął działalność Teatr na Woli.

  • 1975 / 45 LAT TEMU

    We Wrocławiu urodził się Michał Witkowski, pisarz, felietonista; autor książek "Lubiewo", "Barbara Radziwiłłówna z Jaworzna-Szczakowej", "Margot", „Drwal” oraz "Zbrodniarz i dziewczyna".

  • 1975 / 45 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Juliusz Poniatowski, ekonomista, polityk, działacz ruchu ludowego, żołnierz Polskiej Organizacji Wojskowej, sześciokrotny minister w rządach II RP.

  • 1974 / 46 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Aleksander Sewruk, aktor teatralny i filmowy, żołnierz kampanii obronnej 1939 r., wystąpił m.in. w filmach "Popiół i diament", "Orzeł", "Pociąg".

  • 1974 / 46 LAT TEMU

    Stanisław Lorentz. Fot. PAP/CAF/E. Uchymiak

    Z inicjatywy prof. Stanisława Lorentza powstało Towarzystwo Opieki nad Zabytkami.

  • 1970 / 50 LAT TEMU

    Premiera filmu „Jarzębina czerwona” w reżyserii Ewy i Czesława Petelskich.

  • 1969 / 51 LAT TEMU

    Jerzy Passendorfer. Fot. PAP/ADM/CAF/W. Rozmysłowicz

    Premiera filmu „Kierunek Berlin” w reżyserii Jerzego Passendorfera.

  • 1969 / 51 LAT TEMU

    Grażyna Bacewicz. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie zmarła Grażyna Bacewicz, kompozytorka, skrzypaczka.

  • 1967 / 53 LATA TEMU

    Michał Sokolnicki. Fot. NAC

    W Ankarze zmarł Michał Sokolnicki, historyk, działacz PPS, bliski współpracownik Józefa Piłsudskiego; w czasie I wojny światowej w Legionach Polskich, Naczelnym Komitecie Narodowym i Organizacji A; w okresie międzywojennym pracował w dyplomacji; w latach 1936–1946 ambasador RP w Turcji.

  • 1966 / 54 LATA TEMU

    Premiera filmu „Potem nastąpi cisza” w reżyserii Janusza Morgensterna.

  • 1957 / 63 LATA TEMU

    Premiera filmu „Człowiek na torze” w reżyserii Andrzeja Munka.

  • 1955 / 65 LAT TEMU

    W Siemianowicach Śląskich urodził się Henryk Średnicki, bokser, złoty medalista mistrzostw świata (1978) i Europy (1977, 1979).

  • 1952 / 68 LAT TEMU

    W Warszawie urodził się Sławomir Kulpowicz, pianista jazzowy, kompozytor, twórca zespołów The Quartet i InFormation.

  • 1950 / 70 LAT TEMU

    Hala montażowa "Warszawy" w FSO na Żeraniu. Warszawa, 1958 r. Fot. PAP/CAF/S. Czarnogórski

    Utworzono Fabrykę Samochodów Osobowych FSO w Warszawie.

  • 1947 / 73 LATA TEMU

    W Borzęcinie urodził się Józef Baran, poeta, publicysta.

  • 1947 / 73 LATA TEMU

    Zakończyła działalność Krajowa Rada Narodowa, utworzona przez PPR w nocy z 31 grudnia 1943 na 1 stycznia 1944 r. w Warszawie.

  • 1946 / 74 LATA TEMU

    Arnold Szyfman. Fot. PAP/CAF

    W Warszawie pod dyrekcją Arnolda Szyfmana rozpoczął działalność Teatr Polski.

  • 1946 / 74 LATA TEMU

    W Londynie pod przewodnictwem Jana Kwapińskiego utworzona została Rada Polskich Stronnictw Politycznych. W jej skład weszły: PPS, SP, SD, SN i SL „Wolność”.

  • 1945 / 75 LAT TEMU

    Defilada 1 Armii WP. Warszawa , 01.1945. Fot. PAP/CAF

    Do zniszczonej niemal doszczętnie Warszawy wkroczyli żołnierze 1. Armii Wojska Polskiego. Walki o opanowanie miasta trwały zaledwie kilka godzin, gdyż dowództwo niemieckie, obawiając się okrążenia, wycofało większość swoich sił ze stolicy.

  • 1945 / 75 LAT TEMU

    Muzeum na Radogoszczu. Fot. PAP/G. Michałowski

    W nocy z 17 na 18 stycznia, na kilkadziesiąt godzin przed wkroczeniem Armii Czerwonej do Łodzi, Niemcy rozpoczęli mordowanie ludzi przetrzymywanych w więzieniu na Radogoszczu; wobec oporu podpalili więzienie; w płomieniach zginęło 1500 osób, z masakry uratowało się tylko 25–30 więźniów.

  • 1945 / 75 LAT TEMU

    Szare Szeregi. Fot. PAP/T. Gzell

    Rozkaz  o rozwiązaniu Szarych Szeregów – konspiracyjnych struktur Związku Harcerstwa Polskiego, działających od 27 września 1939 r.

  • 1941 / 79 LAT TEMU

    W Warszawie zmarła Stanisława Wysocka, aktorka, reżyserka teatralna, pedagog; wystąpiła m.in. w filmach „Jaśnie pan szofer”, „Trędowata”, „Dziewczęta z Nowolipek”, „Granica”, „Ludzie Wisły” i „Wrzos”.

  • 1936 / 84 LATA TEMU

    W Hollywood zmarł Ryszard Bolesławski (właśc. Srzednicki), reżyser filmowy, akor i reżyser moskiewskiego teatru MChAT, żołnierz Legionu Puławskiego, po pierwszej wojnie wyemigrował do USA, gdzie wszedł do czołówki reżyserów Hollywood. Jego nazwisko widnieje na gwieździe w Hollywood Walk of Fame.

  • 1934 / 86 LAT TEMU

    W Baranowiczach koło Nowogródka urodziła się Lidia Korsakówna, aktorka, znana z filmów „Przygoda na Mariensztacie”, „Klub kawalerów”, „Dziewczęta z Nowolipek”, przez lata związana z warszawskim Teatrem Syrena.

  • 1934 / 86 LAT TEMU

    Jerzy Turek. Fot. PAP/CAF/E. Radoch

    W Tchórzowie koło Węgrowa urodził się Jerzy Turek, aktor, przez wiele lat związany z warszawskim Teatrem Kwadrat; odtwórca wielu ról filmowych, m.in. trenera Wacława Jarząbka w komedii „Miś” Stanisława Barei; wystąpił również w serialu „Alternatywy 4”.

  • 1924 / 96 LAT TEMU

    W Gnieźnie urodził się Włodzimierz Haupe, reżyser filmowy, autor m.in. filmów „Szczęściarz Antoni”, „Głos ma prokurator” i „Doktor Judym”.

  • 1921 / 99 LAT TEMU

    We Lwowie urodził się Jan Gerhard, dziennikarz, pisarz, polityk, żołnierz francuskiego ruchu oporu i Ludowego Wojska Polskiego, uczestnik akcji „Wisła”, autor powieści „Łuny w Bieszczadach” (pierwowzoru scenariusza filmu „Ogniomistrz Kaleń”), redaktor tygodnika „Forum”. Zamordowany w sierpniu 1971 roku.

  • 1918 / 102 LATA TEMU

    Helena Marusarzówna. Fot. NAC

    W Zakopanem urodziła się Helena Marusarzówna, narciarka, wielokrotna mistrzyni Polski; w czasie II wojny światowej działała w konspiracji niepodległościowej, pełniąc funkcję kuriera tatrzańskiego; rozstrzelana przez Niemców w 1941 r. w Tarnowie.

  • 1912 / 108 LAT TEMU

    W Korninie koło Kijowa urodził się Aleksander Sewruk, aktor.

  • 1895 / 125 LAT TEMU

    W Poznaniu ukazał się pierwszy numer „Przewodnika Katolickiego”. Tygodnik ukazuje się do dziś (z przerwą w latach 1939-1956).

  • 1890 / 130 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Władysław Taczanowski, ornitolog, autor prac opisujących ptaki Królestwa Polskiego, Syberii i Peru.

  • 1879 / 141 LAT TEMU

    We Lwowie urodził się Kazimierz Sichulski, malarz, grafik, przedstawiciel nurtu Młodej Polski.

  • 1863 / 157 LAT TEMU

    W Manchesterze urodził się David Lloyd George, premier Wielkiej Brytanii w latach 1916-1922; w 1919 r. w czasie konferencji pokojowej w Paryżu przeciwny polskim postulatom dotyczącym Górnego Śląska, Gdańska i Warmii.

  • 1854 / 166 LAT TEMU

    W Bystrzejowicach na Lubelszczyźnie urodził się Jan Ludwik Popławski, publicysta, współzałożyciel Ligi Narodowej i Stronnictwa Demokratyczno-Narodowego.

  • 1842 / 178 LAT TEMU

    Urodził się Józef Sebastian Pelczar, biskup ordynariusz diecezji przemyskiej, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, inicjator budowy Collegium Novum, założyciel Zgromadzenia Sióstr Służebnic Najświętszego Serca Jezusowego. Kanonizowany w 2003 r.

  • 1840 / 180 LAT TEMU

    Stefan Bobrowski. Źródło: CBN Polona

    W Terechowej na Ukrainie urodził się Stefan Bobrowski, członek tajnego Komitetu Centralnego Narodowego; od stycznia 1863 r. właściwy kierownik Powstania Styczniowego, organizator i członek Tymczasowego Rządu Narodowego; zginął w kwietniu 1863 r. w pojedynku sprowokowanym przez jego przeciwników politycznych.

  • 1831 / 189 LAT TEMU

    Gen. Józef Chłopicki. Źródło: Wikipedia Commons

    Powstanie Listopadowe: gen. Józef Chłopicki złożył rezygnację ze stanowiska dyktatora zrywu.

  • 1814 / 206 LAT TEMU

    Gen. Ludwik Mierosławski. Źródło: CBN Polona

    W Nemours we Francji urodził się Ludwik Mierosławski, uczestnik Powstania Listopadowego; działacz emigracyjny; wódz naczelny oddziałów powstańczych w Wielkopolsce w 1848 r.; dowódca rewolucyjnych wojsk na Sycylii (1849); dyktator Powstania Styczniowego; historyk wojskowości, pisarz.

  • 1773 / 247 LAT TEMU

    Urodził się Józef Sułkowski, oficer polski i francuski; jakobin, uczestnik wojny polsko-rosyjskiej 1792 r. i Powstania Kościuszkowskiego; adiutant Napoleona Bonapartego.

  • 1734 / 286 LAT TEMU

    Na Wawelu odbyła się koronacja królewska Augusta III Wettina.

  • 1732 / 288 LAT TEMU

    Portret Stanisława Augusta Poniatowskiego. Źródło: Wikimedia Commons

    W Wołczynie na terenie dzisiejszej Białorusi urodził się przyszły król Polski Stanisław August Poniatowski.

  • 1650 / 370 LAT TEMU

    W Krakowie zmarł Tomasz Dolabella, nadworny malarz Wazów, jeden z głównych twórców malarstwa barokowego w Polsce.

  • 1649 / 371 LAT TEMU

    Portret Jana II Kazimierza, nieokreślony malarz gdański, lata sześćdziesiąte XVII w. Fot. PAP/Reprodukcja

    W katedrze wawelskiej odbyła się koronacja królewska Jana II Kazimierza Wazy.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL