Daty

Kalendarz historyczny

25.9

  • 1944 / 76 LAT TEMU

    W czasie Powstania Warszawskiego zginął ppor. AK Eugeniusz Lokajski „Brok”, przedwojenny lekkoatleta, w latach 30. należący do światowej czołówki oszczepników, olimpijczyk z Berlina (1936); autor ponad 850 fotografii dokumentujących walkę i życie codzienne warszawskich powstańców.

  • 1919 / 101 LAT TEMU

    Stanisław Hadyna. Fot. PAP/CAF

    W Karpętnej na Zaolziu urodził się Stanisław Hadyna, kompozytor, dyrygent, pisarz, założyciel i wieloletni kierownik Państwowego Zespołu Pieśni i Tańca „Śląsk”.

  • 2010 / 10 LAT TEMU

    W Orleanie zmarł Kazimierz Romanowicz, żołnierz 2. Korpusu Polskiego, jedna z czołowych postaci polskiej emigracji, twórca księgarni i wydawnictwa „Libella” w Paryżu.

  • 2005 / 15 LAT TEMU

    Odbyły się wybory parlamentarne. W wyborach do Sejmu zwyciężyło PiS uzyskując 26,99 proc. głosów; PO otrzymała 24,14 proc. głosów, „Samoobrona” 11,41 proc., SLD 11,31 proc., LPR 7,97 proc. i PSL 6,96 proc. W wyborach do Senatu PiS zdobyło 49 mandatów, PO – 34, LPR – 7, „Samoobrona” – 3, a PSL – 2 mandaty. Frekwencja: 40,57 proc.

  • 1997 / 23 LATA TEMU

    W Skolimowie zmarła Maria Modzelewska, aktorka.

  • 1985 / 35 LAT TEMU

    W Warszawie zmarła Zofia Jaroszewska, aktorka, pedagog, przez wiele lat związana z Teatrem im. Juliusza Słowackiego w Krakowie; wystąpiła w filmach „Dwanaście krzeseł”, „Granica”, „Panny z Wilka”, a także w serialu „Lalka”.

  • 1980 / 40 LAT TEMU

    W Los Angeles zmarł Lewis Milestone, reżyser, scenarzysta, autor filmów „Awantura arabska” – Oscar za reżyserię (1929) oraz „Na Zachodzie bez zmian” - Oscary za reżyserię i w kategorii najlepszy film (1930).

  • 1973 / 47 LAT TEMU

    Premiera filmu „Zazdrość i medycyna” w reżyserii Janusza Majewskiego.

  • 1972 / 48 LAT TEMU

    W Warszawie zmarł Aleksander Kobzdej, malarz, grafik, scenograf.

  • 1970 / 50 LAT TEMU

    W Locarno zmarł Erich Maria Remarque, niemiecki pisarz, autor powieści „Na Zachodzie bez zmian”, „Łuk triumfalny”, „Czas życia i czas śmierci”, „Trzej towarzysze”, „Noc w Lizbonie”, „Czarny obelisk”.

  • 1967 / 53 LATA TEMU

    Stanisław Sosabowski. Fot. NAC

    W Londynie zmarł gen. Stanisław Sosabowski, organizator i dowódca słynnej 1. Samodzielnej Brygady Spadochronowej, na czele której walczył w 1944 r. pod Arnhem.

  • 1965 / 55 LAT TEMU

    W Hamburgu w stanie Arkansas urodził się Scottie Pippen, koszykarz, sześciokrotny mistrz ligi NBA; największe sukcesy osiągał w barwach Chicago Bulls (1987-1998 i 2003-2004) tworząc niezapomniany duet z Michaelem Jordanem.

  • 1965 / 55 LAT TEMU

    Andrzej Wajda. Fot. PAP/L. Zielaskowski

    Premiera filmu „Popioły” w reżyserii Andrzeja Wajdy.

  • 1965 / 55 LAT TEMU

    Mariusz Kamiński. Fot. PAP/R. Pietruszka

    W Sochaczewie urodził się Mariusz Kamiński – polski polityk, działacz opozycji w okresie PRL; szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego (2006–2009); od 2015 r. minister koordynator ds. służb specjalnych, od 2019 r. minister spraw wewnętrznych i administracji.

  • 1958 / 62 LATA TEMU

    Wacław Wieczorek. Fot. PAP/CAF/J. Bednarczyk

    W Słomnikach urodził się Wacław Wieczorek, jeden z najlepszych polskich sportowych pilotów, zdobywca 20 indywidualnych medali mistrzostw świata i Europy w lataniu precyzyjnym i rajdowym.

  • 1955 / 65 LAT TEMU

    W Lippstadt urodził się Karl-Heinz Rummenigge, piłkarz, działacz piłkarski; wielokrotny reprezentant Niemiec, dwukrotny wicemistrz świata (1982 i 1986), mistrz Europy (1980); zawodnik m.in. Bayernu Monachium, z którym zdobył Puchar Mistrzów w 1975 i 1976 r.; obecnie prezes Bayernu Monachium.

  • 1954 / 66 LAT TEMU

    W Warszawie urodził się Jacek Skubikowski, wokalista, gitarzysta, kompozytor i autor tekstów piosenek.

  • 1953 / 67 LAT TEMU

    Prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński. Fot. PAP/CAF/Z. Wdowiński

    W nocy z 25 na 26 września władze komunistyczne aresztowały prymasa Polski kardynała Stefana Wyszyńskiego i biskupa Antoniego Baraniaka.

  • 1950 / 70 LAT TEMU

    Stanisław Szozda. Fot. PAP/A. Rybczyński

    W Dobromierzu na Dolnym Śląsku urodził się Stanisław Szozda, kolarz szosowy, medalista mistrzostw świata i igrzysk olimpijskich, zwycięzca „Wyścigu Pokoju”.

  • 1946 / 74 LATA TEMU

    Powstał Komitet Porozumiewawczy Organizacji Demokratycznych Polski Podziemnej.

  • 1944 / 76 LAT TEMU

    Adolf Hitler podpisał dekret o powołaniu „niemieckiego Volkssturmu” – zbrojnej formacji obrony terytorialnej, która miała objąć wszystkich mężczyzn zdolnych do noszenia broni od 16 do 60 roku życia.

  • 1943 / 77 LAT TEMU

    H. Himmler wizytuje niemiecki obóz koncentracyjny Mauthausen - F. Kutschera z lewej (w płaszczu). 1941 r. Fot. Bundesarchiv. Źródło: Wikimedia Commons

    Franz Kutschera objął funkcję dowódcy SS i policji na dystrykt warszawski Generalnego Gubernatorstwa. 

  • 1940 / 80 LAT TEMU

    W niemieckim szpitalu w Bielawie zmarł komandor Stefan Frankowski, w czasie kampanii polskiej 1939 r. dowódca Morskiej Obrony Wybrzeża; po kapitulacji Helu przetrzymywany m.in. w oflagu VIII B Silberberg (Srebrna Góra).

  • 1939 / 81 LAT TEMU

    Bombardowanie Warszawy. 09.1939. Fot. PAP/CAF/Reprodukcja

    Kampania polska: przygotowanie do niemieckiego szturmu generalnego na Warszawę – najsilniejsze podczas oblężenia bombardowanie lotnicze i artyleryjskie miasta.

  • 1939 / 81 LAT TEMU

    Kampania polska: na Helu bateria nadbrzeżna im. Heliodora Laskowskiego podjęła zwycięski pojedynek z niemieckimi pancernikami szkolnymi „Schlesien” i „Schleswig-Holstein”.

  • 1935 / 85 LAT TEMU

    Premiera filmu „Dwie Joasie” w reżyserii Mieczysława Krawicza.

  • 1931 / 89 LAT TEMU

    Aleksander Skrzyński. Fot. NAC

    W wyniku obrażeń doznanych w wypadku samochodowym koło Ostrowa Wielkopolskiego zmarł Aleksander Skrzyński, dyplomata, minister spraw zagranicznych, w latach 1925-1926 premier RP.

  • 1930 / 90 LAT TEMU

    Bogusz Bilewski. Fot. PAP/M. Sochor

    W Starachowicach urodził się Bogusz Bilewski, aktor, znany z ról w filmach „Pan Wołodyjowski”, „Potop”, „Aria dla atlety” i serialu „Janosik”.

  • 1926 / 94 LATA TEMU

    W Łodzi urodził się Tadeusz Pluciński, aktor, związany z warszawskimi teatrami Współczesnym, Polskim i Syreną; wystąpił m.in. w filmach „Hydrozagadka”, „Co mi zrobisz jak mnie złapiesz” i „Sekret Enigmy”.

  • 1921 / 99 LAT TEMU

    We Lwowie Stefan Fedak, należący do ukraińskiej konspiracyjnej organizacji bojowej, dokonał nieudanego zamachu na Józefa Piłsudskiego.

  • 1920 / 100 LAT TEMU

    W Biłozerce urodził się Siergiej Bondarczuk, rosyjski reżyser, scenarzysta, aktor; twórca filmów „Los Człowieka”, „Wojna i pokój” (nagrodzony Oscarem w 1968 r.) oraz „Borys Godunow”, w których zagrał również główne role.

  • 1912 / 108 LAT TEMU

    Jadwiga Kuryluk. Fot. NAC

    W Skierniewicach urodziła się Jadwiga Kuryluk, aktorka znana m.in. z serialu „Jan Serce”, żołnierz AK, uczestniczka Powstania Warszawskiego.

  • 1911 / 109 LAT TEMU

    Pionier lotnictwa Michał Scipio del Campo dokonał oblotu pierwszego polskiego samolotu skonstruowanego przez przedsiębiorstwo „Awiata”.

  • 1909 / 111 LAT TEMU

    W Warszawie urodził się Anatol Fejgin, działacz komunistyczny, członek KPP, PPR i PZPR; funkcjonariusz Głównego Zarządu Informacji WP (1945–1949), następnie dyrektor Departamentu X Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego (1951–1954); odpowiedzialny za terror i zbrodnie komunistyczne; po październikowej „odwilży”, w 1957 r. skazany na 12 lat więzienia za „łamanie socjalistycznej praworządności”.

  • 1906 / 114 LAT TEMU

    W Petersburgu urodził się Dmitrij Szostakowicz - jeden z najwybitniejszych rosyjskich kompozytorów, także pianista i pedagog.

  • 1902 / 118 LAT TEMU

    Hanka Ordonówna. Fot. NAC

    W Warszawie urodziła się Hanka Ordonówna, piosenkarka, aktorka, tancerka; jedna z największych gwiazd przedwojennych scen kabaretowych i teatralnych, jej szlagiery „Na pierwszy znak” czy „Miłość ci wszystko wybaczy” należą do klasyki polskiej muzyki.

  • 1895 / 125 LAT TEMU

    W Gorlicach urodził się Marian Porwit – wykładowca szkół wojskowych, znakomity teoretyk i historyk wojskowości; autor takich prac jak „Obrona Warszawy”, „Komentarze do historii polskich działań obronnych 1939 roku”.

  • 1893 / 127 LAT TEMU

    Konsekracja biskupa pomocniczego włocławskiego Michała Kozala (w środku). 08.1939. Fot. NAC

    W Nowym Folwarku w Wielkopolsce urodził się Michał Kozal, biskup pomocniczy diecezji włocławskiej; zamordowany w 1943 r. w niemieckim obozie koncentracyjnym Dachau; beatyfikowany w 1987 r.

  • 1866 / 154 LATA TEMU

    Fryderyk Skarbek. Źródło: CBN Polona

    W Warszawie zmarł hrabia Fryderyk Skarbek, ekonomista, prof. Uniwersytetu Warszawskiego, pisarz i publicysta.

  • 1849 / 171 LAT TEMU

    W Wiedniu zmarł Johann Strauss (starszy), kompozytor, skrzypek, dyrygent, autor „Marsza Radetzkiego”.

  • 1744 / 276 LAT TEMU

    W Berlinie urodził się Fryderyk Wilhelm II Hohenzollern, król pruski w latach 1786-1797.

  • 1648 / 372 LATA TEMU

    Powstanie Chmielnickiego: Pod Piławcami wojska polskie poniosły klęskę w starciu z armią kozacko-tatarską.

  • 1604 / 416 LAT TEMU

    Jan Karol Chodkiewicz. Źródło: BN Polona

    Hetman polny litewski Jan Karol Chodkiewicz pokonał wojska szwedzkie w bitwie pod Białym Kamieniem w Inflantach.

  • 1555 / 465 LAT TEMU

    W Augsburgu sejm uchwalił pokój religijny, kończący wojny pomiędzy katolikami i protestantami; zgodnie z jego postanowieniami na obszarze Rzeszy obowiązywać miała zasada „czyja władza tego religia” (cuius regio eius religio).

  • 1493 / 527 LAT TEMU

    Krzysztof Kolumb podjął drugą wyprawę przez Ocean Atlantycki; odkrył takie wyspy jak m.in. Dominika, Gwadelupę i Portoryko.

Do góry

Walka
o niepodległość
1914-1918

II Rzeczpospolita

II Wojna
Światowa

PRL